ATATÜRKÇÜLÜK
Atatürkçülük; Atatürk’ün yaptığı ilke ve inkılapların,
hayatının, kişiliği ve kişilik özelliklerinin tam olarak
kavratılmasıyla anlaşılabilir. Bilinçli bir öğretim
sürecinde; sadece Atatürk’le ilgili hatıra ve hayat
hikayeleri, Atatürkçülüğün kavratılması için yeterli
değildir. Bu sürece mutlaka çeşitli etkinlikler
yerleştirilip, tanımadan çok kavramaya, bellekte
tutmaktan çok yaşamaya, bilmekten çok uygulamaya
dönüştürerek, Atatürkçülüğü kavratıp, yaşatıp,
uygulatmak gerekmektedir.
Bütün öğretmenlerimizin Milli Eğitim Temel Kanunu ve
genel programlarda yer alan amaçlar doğrultusunda
hareket ederek, öğrencilerin Atatürk ilke ve
inkılaplarına bağlı yurttaşlar olarak yetiştirmeleri
görevlerinin gereğidir. Bu durumda, okullarımızda her
türlü branş öğretmenleri ile sınıf öğretmenlerinin bu
konuya önemle eğilmeleri ve programlara uygun
biçimde etkinlik göstermeleri zorunlu bulunmaktadır.
Bütün öğretmenler ders dışı eğitsel
çalışmalarda ve rehberlik saatlerinde, diğer derslerin
yanı sıra, Atatürkçülüğü bir davranış olarak kazandırma
yolunda yapabilecekleri çalışmaları, mevcut
programlardaki amaç ve açıklamalar göz önünde tutularak
, ders içi ve ders dışı çalışmalarda, Atatürk’ü
bilinçli olarak sevdirme, O’ nun eserlerine içtenlikle
bağlanma yol ve yöntemlerini içerecek şekilde
düzenlenmelidir.
Temel Eğitimin I. Kademe sınıflarında;
Atatürk ve eserlerinin tanıtılması, benimsetilmesi,
sınıf öğretmenlerinin sadece belirli bir ders
içindeki ünitelerin işlenmesi sırasında vereceği
bilgilerle sınırlı tutulmamalıdır. Atatürk’ün Kişiliği,
Kurtuluş Savaşındaki önemli olaylar, Atatürk İnkılabı,
Atatürk ilke ve Görüşleri, Ulu önderimizin
özdeyişleriyle birlik ve beraberlik içerisinde her
fırsatta öğrencilere duyurulmaya çalışılmalı,
öğrenciler Atatürkçülük konusunda bilinçlendirilmelidir.
Vatan ve Millet Sevgisi işlenirken,
Atatürk’ün vatanını ve milletini çok sevdiği, vatan ve
millet için canını feda etmekten kaçınmadığı
vurgulanmalıdır.
İdealist oluşu işlenirken; milli birlik
duygusuyla kenetlenmiş olmanın, ayrıca milletler
arasında kardeşçe bir insanlık hayatı meydana getirmenin
Atatürk’ün ideali olduğu vurgulanmalıdır. Mantıkçı ve
gerçekçi oluşu, akla ve bilime önem verdiği, gerçeğe
akıl ve bilim yoluyla ulaşılacağına inandığına kendi
sözleriyle değinilmelidir. Yaratıcı düşüncesi, kazandığı
askeri başarılar ve inkılapların yapılması sırasındaki
uygulamalarla verilmelidir. Sabır ve disiplin anlayışı;
bir konuda karar alışı ve uygulamadaki zamanlamasıyla;
ileri görüşlülüğü, olayların gelişmesiyle sonucu
kestirebilmesiyle; açık sözlülüğü, gerçekleri millete
ifade etmekten çekinmemesiyle; Çok yönlülüğü, komutan,
devlet adamı, inkılapçı, öğretmen olmasıyla; Öğreticilik
yönü eğitim-öğretime önem vermesi, harf inkılabını
yapması ve Baş öğretmenliğiyle; Sanatseverliği, Türk
sanatının gelişmesine, çağdaşlaşmasına verdiği önem ve
bu alanda söylediği sözlerle; Yöneticiliği, toplumun
çıkarlarını kendi çıkarlarından üstün tutmasıyla; Önder
oluşu, Kurtuluş Savaşı’nda Türk milletine çağdaş
inkılapların yapımındaki önderliğiyle; Kararlı ve
Mücadeleci oluşu, güçlüklere direnmesi yılmadan
ümitsizliğe kapılmamasıyla; Planlı çalışması, her işini
planlı yapışıyla; inkılapçılığı, gerçekleştirdiği
inkılaplarla; Birleştirici ve Bütünleştirici oluşu,
Kurtuluş Savaşı öncesi hazırlık dönemindeki
icraatlarıyla; İnsan sevgisi ise insanlara verdiği değer
ve barışçı yaklaşımlarıyla verilip kavratılmak,
anlatılıp vurgulanmalıdır.
Öğretmenlerin Atatürkçülüğün kavratılması ve
yaşatılması için yapması gereken çalışmalar şöyle
özetlenebilir:
-
Sınıflarda bakanlık tavsiyeli Atatürk’le ilgili
yayınlardan öğrenci seviyesine uygun Atatürk kitaplığı
oluşturulmalı, her öğrenci okuduğu en az bir kitabı
takdim etmelidir.
-
Öğrenciler, Atatürk’le ilgili şiir ve özdeyişleri
toplamaya ve bir Atatürk Şiirleri Antolojisi meydana
getirmeye teşvik edilmelidir.
- Her
ay değişecek şekilde, bir panoda haber levhası
hazırlatmalı, gazete ve dergilerde Atatürk hakkında
çıkan şiir ve yazılarla öğrencilerin yazdıkları aynı
konudaki şiir ve yazılar bu levhaya konulmalı, sınıf
öğrencilerinin bilgi edinmeleri sağlanmalıdır. Daha
sonra bu yazılar, gelecek yıllarda kullanılmak üzere
sınıflarda tutulacak dosyalarda saklanmalıdır.
- Yıl
içerisinde yazdırılacak kompozisyon ödevlerinden en az
birisi Atatürk’ün ilke ve görüşleriyle ilgili
özdeyişleri de açıklanması konusunda verilmelidir.
-
Ders kitabındaki metinlerde geçen kelimelerle cümleler
yaptırılırken, sık sık Atatürk inkılabıyla ilgili
cümleler kurdurulmalı; dil bilgisi cümleleri de bu yönde
olmalıdır.
-
Öğrencilerden bulundukları yerlerdeki Atatürk’le ilgili
müze ve anıtları görmeleri istenmeli, derslerde gezi
notları, Atatürkçülük duygusu ile birleştirilerek sözlü
veya yazılı olarak anlattırılmalıdır.
-
Öğrencilerin ellerindeki Türkçe kitaplarında yer alan
Atatürk, Kurtuluş savaşı, Atatürk ilke ve inkılaplarıyla
ilgili bulunan serbest okuma parçaları da, kitaptaki
esas metinler gibi işlenmelidir.
- Her
sınıfta Müfredat Programı’na göre ders öğretmenin
seçimine bırakılmış olan Kompozisyon örneklerinin
Atatürk’ün inkılap, ilke ve görüşlerinden alınmasına
özen gösterilmelidir.
-
“Fıkra”, “Hatıra”, “Portre”, “Tasvir”, “Mülakat” gibi
yazı türlerinde Atatürk bir kaynak olmalı ve bu
konularda yazılmış pek çok yazarın eserlerinden seçmeler
yapılmalı ve uygun bulunan metinlerin işlenmesi yoluna
gidilmelidir.
-
Sözlü ve yazılı açıklamalarda Atatürk’ün özdeyişlerinin
anlatım içine girmesi sağlanmalıdır.
-
Ders kitaplarında yer alan yazarların metinleri
işlenirken ilgisine göre, Atatürk ve inkılabıyla
bağlantı kurulmalıdır.
-
Türkiye’nin dünyadaki yeri ve önemi konusunda,
yurdumuzun bugünkü sınırlarının Atatürk’ün önderliğinde
yapılan Milli Mücadele sonunda çizilmiş olduğu ve
coğrafi konumu itibariyle stratejik önemine değinilmeli;
Türkiye’nin komşusu Orta Doğu ülkeleri arasında gerek
ekonomik gerekse kültürel alanlardaki üstünlüğünün
Atatürk inkılabının bir sonucu olduğu belirtilmelidir.
-
Atatürk’ün 19 Mayıs Samsun’a çıkışı ile Kurtuluş
Savaşının başlamış olduğu vurgulanmalı Havza ve Amasya
tamimlerinin kapsam ve sonuçlarına değinilmeli;
Kastamonu bahsinde şapka ve kılık kıyafet
değişikliklerinden söz edilmelidir. (Karadeniz bölgesi)
-
Marmara Bölgesi = Boğazların önemi, Lozan Antlaşmasının
bu konudaki sonuçları ile daha sonra Boğazlara yeni
statü getiren Montreux sözleşmesi anlatılmalıdır.
- Ege
Bölgesi = Kurtuluş savaşında bu bölgede yapılan
muharebeler ve yunanlara karşı başarılar, Atatürk’le
ilişkilendirilerek sonuçları vurgulanmalıdır.
- İç
Anadolu Bölgesi = Sivas kongresi ve önemi, Atatürk’ün
Ankara’ya gelişi, Sakarya Meydan Muharebesi, Ankara’nın
başkent oluşu, TBMM’nin açılışı anlatılmalıdır.
-
Akdeniz Bölgesi = Atatürk’ün Hatay’a verdiği önem ve
Hatay’ın anavatana katılmasıyla üzerinde durulmalıdır.
-
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi = Erzurum kongresi ve
alınan kararların önem ve sonuçlarına yer verilmeli, bu
yöre halkının Milli Mücadele sırasındaki
kahramanlıkları, Kahramanmaraş, Şanlıurfa ve Gaziantep
örnekleriyle açıklanmalıdır.
-
Nüfus ve yapısı = Atatürk’ün eğitime verdiği önem, yeni
Türk alfabesinin kabulü ve Okuma-yazma Seferberliği
üzerinde durulmalıdır.
-
Türkiye Ekonomisi = Lozan Barış Antlaşması ile
kapitülasyonların kaldırılması ve bunun ekonomik yönden
sonuçları açıklanmalıdır. Atatürk’ün tarım ve
endüstriyel alanlardaki gelişmelerin gerekliliği
hususundaki görüşleri belirtilmeli ve Cumhuriyetin ilk
yıllarında kurulan şeker ve dokuma fabrikaları gibi
endüstriyel kuruluşları örneklerle yer verilmelidir.
-
İkinci Anayurdumuz olan Türkiye’nin tarihinde dönüm
noktası oluşturan Malazgirt ve Miryekefalon savaşları
anlatılırken, Kurtuluş savaşımızın sonundaki Büyük
Taarruz ve Başkumandan Meydan Muharebesinin önemine de
değinilmelidir.
-
Tarihimizde gurur duyduğumuz kahramanlıklar
anlatılırken, yerine göre, en büyük kahraman Atatürk’le
ilişki kurulmalıdır.
-
Geçmişteki denen Osmanlı zamanındaki Savaş, ıslahat,
antlaşma ve siyasi olaylar anlatılırken, konusuna göre,
Cumhuriyetimizdekilerle karşılaştırmalar yapılmalı,
Atatürk’ün üstün kişiliği vurgulanmalıdır.
-
Osmanlı döneminde kullanılması güç olan arşın, dirhem,
okka gibi uzunluk ve ağırlık birimleri ile ölçü
sistemleri yerine daha kolay kullanılır, pratik metrik
sistemin, gram ve kilogram ölçülerinin konulmasının
Atatürk’ün emirleri ile gerçekleştirildiği açıklanmalı
ve bunların önemine değinilmelidir.
-
Atatürk’ün şu sözleri ile dersler arasında bağlantı
kurulmalı ve çocuklara benimsetilmelidir: “ Bilim ve
teknik için sınır yoktur.”, “ Hayatta en hakiki mürşit
ilimdir.”, “ İstikbal göklerdir.”, “ Hakiki rehberimiz
ilim olacaktır.”
-
İslam dinide bilgiye verilen önem ve yenilikler
karşısında islam dini, sanat ve bilim hareketlerinin
gelişmesinde Türklerin hizmetleri, Büyük Türk
düşünürleri, Bilgi ve bilgin, konularında Atatürk’ün
bütünleyici ilkelerinden; Bilimselcilik, Akılcılık,
Çağdaşçılık, ilkeleri açıklanmalı; Atatürk’ün sanat ve
sanatçıya verdiği önem üzerinde durulmalı; Cumhuriyet
döneminde kurulan kültür, bilim ve sanat kuruluşlarından
bahsedilmelidir.
-
Vatan sevgisi konusunda, Atatürk’ün vatan ve millet
anlayışı açıklanmalıdır.
-
Türklerin tarih boyunca İslama hizmetleri konusunda
kurtuluş savaşı ve bu savaşın İslam’a kazandırdıkları
üzerinde durulmalıdır.
-
Türklerin meydana getirdiği hayır kurumları için Atatürk
zamanında Kızılay ve Çocuk Esirgeme Kurumuna verilen
önem belirtilmelidir.
-
Birlik ve Beraberlik konusunda, Atatürk’ün Milli Birlik
ve Beraberlik ilkesi açıklanmalıdır.
-
Çalışma konusunda Atatürk’ün kişiliği örnek alınmalıdır.
- Din
ve dünya ayrılığı, devlet ve demokrasi konuları Laiklik
ilkesiyle açıklanmalı, Laikliğin dinsizlik olmadığı
vurgulanmalıdır.
-
Öğrencilerin seviyelerine göre, Atatürk’ün İslamiyet
hakkında görüşleri veya Laiklik hakkında ödevler
verilmelidir.
-
Bedensel faaliyetlerin düzenli ve tertipli akışı
uygulamalarında öğrencilere Atatürk’ün “ Spor bir
medeniyet unsurudur ” ve “ Ben sporcunun zeki, çevik ve
aynı zamanda ahlaklısını severim.” sözleri
açıklanmalıdır.
-
Müzik dersi çerçevesinde, Atatürk ile ilgili marşlara
yer verilmeli, güftelerdeki anlamlar, Atatürk’ün
kişiliği, ilke ve görüşleriyle bağdaştırılmalıdır.
-
İstiklal Marşı’nın anlam ve önemi öğrencilere
kavratılmalıdır.
-
Kabiliyeti bilinen öğrencilere Atatürk, Yurt, Bayrak
konularında marş güfteleri yazmaları sağlanmalı, ödül ve
pekiştireçlerle teşvik ve katılım sağlanmalıdır.
-
Yeri geldikçe Atatürk’ün sevdiği şarkılar ve türküler
öğretilmelidir. İmkanlar ölçüsünde Atatürk’le ilgili
müzik eserleri dinletilmelidir.
-
Türk bayrağı resmi çizdirilirken, İstiklal Marşı,
Atatürk’ün bağımsızlık ilkesi üzerinde durulmalıdır.
-
Cumhuriyet öncesi ve sonrası Türkiye ile Türk halkının
durumu çizilen mukayeseli kompozisyonlara
uyarlanmalıdır.
-
Okullardaki Atatürk köşelerinin düzenlenmesinde, köşede
yer alacak Atatürk resimlerinde öğrenci katkısı
sağlanmalıdır.
Velhasıl, sadece programda yer alan basit
konular ve sadece Türkçe ve Hayat Bilgisi (Sosyal
Bilgiler) dersleri ile Atatürkçülük konusunun
kavratılması, yeterli değildir. Öğrenciler,
Atatürkçülüğü değil sadece Mustafa Kemal’i tanımakta,
O’nu bilmektedir. Yurdumuzu düşmanlardan savaşarak
kurtarmış, Cumhuriyeti kurmuş ve şuan Anıtkabir’de
yatmaktadır. Sadece hayatının bir kısmıyla yetinen
öğrencilerin Atatürkçülük gibi kendilerini geleceğe
yöneltip hazırlayacak mühim bir etkenden uzak kalmaları
üzüntü verici ve gelecek için oldukça düşündürücüdür.
Atatürk’ün kişiliği ve kişilik özellikleri, ülkenin І.
Dünya savaşı sonrası durumu sırasında Atatürk’ün
takındığı tavır, Atatürk’ün fikir ve düşünce hayatı,
Atatürk’ün Türk Milleti ve geleceği için yaptığı
çalışmaları, inkılapları, eserleri, Atatürk’ün
birbirinden değerli ilkeleri ve bunları tamamlayıcı
ilkeleri, Atatürk’ün öğrencilerin anlayacağı seviyeye
indirgenmiş görüşleri ve sözleri çocuklara
kavratılmalıdır.
Atatürk’ü, çocuklar, Malkoçoğlu veya
Battalgazi filmlerinde izledikleri gibi algılamamalı,
O’nun bir fikir, ilim, edebiyat, sanat, devlet adamı
olduğunu anlamalı, böyle kavramaları sağlanmalı, ilke ve
inkılaplarını yaşmaları sağlanmalı, gereken yerlerde
uygulanmalıdır.
|